RAO JES do niedawna był na liście 20 największych firm energetycznych świata. Kontrolował cały rynek energii elektrycznej w Rosji z wyjątkiem energetyki jądrowej. We wtorek spółka została oficjalnie skreślona z rejestru. To nie bankructwo, lecz finał reformy, która ciągnęła się dziesięć lat.

Zaczęła się w 1998 r., gdy szefem RAO JES został jeden z architektów rosyjskich reform lat 90-tych Anatolij Czubajs. Rzucono go na elektroenergetykę, bo rząd chciał zliberalizować rynek energii elektrycznej i otworzyć go na inwestorów z zewnątrz. Z prognoz wynikało, że za kilka lat Rosji może brakować prądu. W Moskwie zdarzały się już przerwy w dostawie energii, a podłączenie dużej firmy do sieci energetycznej nie jest dziś proste.

Rosjanie postanowili zliberalizować rynek na wzór UE. Sieci przesyłowe oddzielono od elektrowni, stopniowo mają być też uwalniane ceny. Sieci energetyczne, elektrownie atomowe i wodne mają pozostać państwowe, elektrownie węglowe, gazowe, elektrociepłownie oraz spółki dostarczające prąd do klientów - całkowicie sprywatyzowane.

Rosja jest atrakcyjna, gdyż 7-proc. wzrost gospodarczy sprawia, że kraj potrzebuje coraz więcej prądu. Potrzebne są jednak gigantyczne inwestycje w nowe bloki energetyczne - do 2020 r. ma zostać wydane 120 mld dol.